Katedra Santa Maria del Fiore: Dzieła Michała Anioła

Fakt ten może wydawać się paradoksalny, ale żadne z dzieł zamówionych u Michała Anioła Buonarrotiego do dekoracji Duomo we Florencji nie jest obecnie przechowywane w katedrze Santa Maria del Fiore.

Dawid i Święty Mateusz znajdują się w Galerii Accademia. Jedynie niedokończona i okaleczona Pieta Bandiniego znajduje się w Museo dell’Opera del Duomo, w Trybunie Michała Anioła.

W tym artykule badamy związek między Buonarrotim a Opera del Duomo, aby ujawnić, w jaki sposób dzieła zamówione u wielkiego artysty znajdują się gdzie indziej lub w ogóle nie zostały ukończone.

Jednak związek między geniuszem a katedrą we Florencji jest bardzo silny i nieunikniony. Odkryj to z nami: przeczytaj więcej i zarezerwuj swoją wizytę w Santa Maria del Fiore i monumentalnym kompleksie katedry we Florencji online.

Rozkazy Opery del Duomo

Jest przechowywana w Museo dell’Opera del Duomo, ale Pieta Bandiniego nie została zamówiona we Florencji, ani nie została tam wyrzeźbiona: Michał Anioł zaprojektował ją w Rzymie na swój własny pomnik pogrzebowy. Do toskańskiej stolicy dotarła dopiero w drugiej połowie XVII wieku, po kilku zmianach właściciela.

Zamiast tego Opera del Duomo we Florencji zamówiła u Michała Anioła Buonarrotiego Dawida i posągi 12 apostołów. Pierwszy z nich miał ozdobić zewnętrzną część katedry (na jednej z przypór absydy), podczas gdy drugi był przeznaczony do wnętrza Santa Maria del Fiore.

Sprawy potoczyły się jednak inaczej niż planowano. Dawid, po ukończeniu, został przeniesiony na Piazza della Signoria jako symbol Republiki. Z 12 apostołów tylko św. Mateusz został naszkicowany przez Buonarrotiego. Tak właśnie się stało.

Dawid

ID pliku 103634521 | Dawid Michał Anioł © Kmiragaya | Dreamstime.com

Dawid jest prawdopodobnie najbardziej reprezentatywnym dziełem rzeźbiarskim Michała Anioła Buonarrotiego, jego najsłynniejszym arcydziełem, stworzonym, gdy nie miał jeszcze 30 lat. Krótka historia tego dzieła jest fascynująca.

Duży blok białego marmuru, zakupiony w połowie XV wieku przez Opera di Santa Maria del Fiore, pozostawał nieużywany przez dziesięciolecia po tym, jak Agostino di Duccio i Antonio Rossellino próbowali wyrzeźbić z niego Dawida, ale bez powodzenia. Marmur, nazywany„gigantem„, był kruchy i uszkodzony, prawdopodobnie przez infiltrację wody.

W 1501 roku 26-letni Michał Anioł otrzymał zlecenie na jego ukończenie i wyrzeźbił go na dziedzińcach Opera del Duomo, dokonując niezwykłego wyczynu: kolosalnego posągu wyrzeźbionego z jednego niedoskonałego bloku.

Ukończony w 1504 roku Dawid Michała Anioła wzbudził taki podziw, że komitet wielkich artystów, w tym Leonardo da Vinci, postanowił umieścić go przed Palazzo Vecchio, na Piazza della Signoria – politycznym sercu Florencji – a nie na zewnętrznych przyporach katedry, aby każdy mógł go podziwiać przez cały czas.

I tak było do 1873 roku, kiedy to posąg został przeniesiony do Galleria dell’Accademia, gdzie stoi do dziś. W rzeczywistości Museo dell’Opera del Duomo nie zostało jeszcze założone.

Mateusza

zdjęcie za pośrednictwem Wikipedii

W 1503 roku, gdy Dawid był już prawie ukończony i dla wszystkich było jasne, że będzie to arcydzieło, Opera del Duomo powierzyła Michałowi Aniołowi zamówienie o ogromnym prestiżu: stworzenie 12 monumentalnych posągów apostołów, przeznaczonych na filary pod kopułą Brunelleschiego.

Artysta miał wykonywać jedną rzeźbę rocznie, ale w 1505 roku przerwał kontrakt, by przenieść się do Rzymu na wezwanie papieża Juliusza II.

Mateusza we Florencji. Mierząca ponad dwa metry wysokości rzeźba jest niedokończona, ale mimo to uznawana jest za absolutne arcydzieło. Uderzająca jest ekspresyjna siła postaci: apostoł wydaje się walczyć o uwolnienie się z bloku marmuru, co jest doskonałym przykładem „niedokończonej” techniki Michała Anioła.

Później zlecenie wykonania Apostołów zostało przekazane innym rzeźbiarzom (takim jak Sansovino i Bandinelli), a dziś posągi te można zobaczyć wewnątrz Duomo.

Mateusz pozostawał w Opera del Duomo przez około trzy stulecia, aż do 1874 roku, kiedy to został przeniesiony do Galleria dell’Accademia wraz z Dawidem i Więźniami. Gdyby Museo dell’Opera del Duomo już istniało (zostało otwarte dopiero w 1891 roku), dzieło prawdopodobnie pozostałoby tam w swoim pierwotnym kontekście.

Pieta Bandiniego

ID pliku 345768543 | Michelangelo © Ramon Ivan Moreno Prieto | Dreamstime.com

Pieta Bandiniego nie została wykonana we Florencji, ale w Rzymie i była przeznaczona na pomnik pogrzebowy, który Michał Anioł projektował dla siebie. Jest to jednak jedyna rzeźba Buonarrotiego, która znajduje się w Museo dell’Opera del Duomo.

W przeciwieństwie do dwóch pozostałych piet ( Watykańskiej i Rondanini), gdzie tylko Maria Dziewica jest przedstawiona w akcie podtrzymywania ciała Chrystusa, Bandini zawiera również postacie Marii Magdaleny i Nikodema, na którego twarzy Michał Anioł autorytatywnie przedstawił swój wizerunek starego i zmęczonego mężczyzny.

Buonarroti rozpoczął pracę w 1547 roku, ale pozostawił ją niedokończoną po próbie jej zniszczenia. W 1555 roku przekazał je swojemu słudze Antonio da Casteldurante, który zlecił Tiberio Calcagni ponowne skomponowanie fragmentów.

Dzieło przeszło w ręce bankiera Francesco Bandiniego, następnie kardynała Luigiego Capponiego, a w 1671 roku zostało zakupione przez Cosimo III de’ Medici. Po skomplikowanym transporcie z Rzymu do Florencji pozostawało w podziemiach bazyliki San Lorenzo przez około pięćdziesiąt lat.

W 1722 roku został umieszczony w katedrze Santa Maria del Fiore, a od 1981 roku znajduje się w Museo dell’Opera del Duomo, w centrum sali zatytułowanej „Trybuna Michała Anioła”.

Michał Anioł i jego Duomo

ID pliku 51439200 | © Kiba Liliya | Dreamstime.com

Poza pracami zleconymi i faktycznie zrealizowanymi, Michał Anioł miał bardzo głęboki i namiętny związek z kompleksem katedralnym we Florencji.

Świadczą o tym jego słowa, raz pochwały, raz krytyki, które na zawsze zmieniły postrzeganie niektórych zabytków:

• Bramy Raju: To sam Buonarroti ukuł tę nazwę dla złotych drzwi baptysterium San Giovanni, oświadczając, że są tak piękne, że mogłyby stać u wejścia do nieba.
• „Gabbione” kopuły: Wręcz przeciwnie, zmiażdżył balkon zbudowany przez Baccio d’Agnolo na kopule Brunelleschiego, pogardliwie nazywając go „klatką dla świerszczy”. Jego osąd był tak autorytatywny, że prace zostały wstrzymane, a galeria pozostała niedokończona z siedmiu z ośmiu stron.

Jednak równie interesujące jest pytanie nie tylko o to, co Duomo i jej monumentalny kompleks reprezentowały dla Michała Anioła, ale przede wszystkim o coś przeciwnego.

Lapidarne osądy

ID pliku 113498614 © Aleksandra Lande | Dreamstime.com

Michał Anioł nie miał ugodowego charakteru. Był introwertyczny, niedyplomatyczny, a jeśli musiał wyrazić swoją opinię, nie ukrywał się za akrobatycznymi zwrotami frazy. Na dobre i na złe.

Tak więc, kiedy oceniał pozłacany portal baptysterium San Giovanni, stworzony przez Lorenza Ghibertiego we współpracy z jego synem Vittore, dosłownie mówił o „Bramie Raju”. To arcydzieło florenckiego renesansu, którego oryginalne panele zachowały się w Museo dell’Opera del Duomo, jest powszechnie znane z tej definicji.

z drugiej strony„Klatka dla świerszczy” to lapidarny komentarz, którym Michał Anioł odrzucił balkon Kopuły, stworzony przez Baccio d’Agnolo, uznając go za zbyt skromny i „drobny” rozmiar dla tak imponującego dzieła.

Wyrok, który zadecydował o ostatecznym przerwaniu pracy. Zrobiłby to inaczej: w Museo dell’Opera del Duomo można zobaczyć drewniany model galerii przypisywany właśnie Buonarrotiemu, który świadczy o jego alternatywnej wizji ukończenia bębna Kopuły.

Wpływ Brunelleschiego i Donatella

Pomimo dwóch długich okresów spędzonych w Rzymie, Buonarroti nigdy nie przeciął pępowiny ze swoim przybranym miastem, Florencją. Piotra, jego technicznym i architektonicznym wzorem była właśnie kopuła Santa Maria del Fiore.

Buonarroti zrealizował „swoją kopułę”, podejmując ideę podwójnej kopuły, żeber i górnej latarni, dzięki którym Brunelleschi na zawsze zmienił profil powietrzny Florencji. Mówi się, że wyjeżdżając do Rzymu napisał : „Jadę do Rzymu, aby uczynić jej siostrę wspanialszą niż jest, ale nie piękniejszą niż jest”.

Michał Anioł był również głęboko zainspirowany XV-wiecznymi rzeźbami w Duomo i Campanile, w szczególności autorstwa Donatello: jego słynny Mojżesz wyraźnie przypomina św.

Dawid Michała Anioła jest również inspirowanyIzajaszem Nanniego di Banco. Nawet Chrystus Sędzia Sądu Ostatecznego w Kaplicy Sykstyńskiej wydaje się być powiązany z potężnymi mozaikami florenckiego baptysterium, które Michał Anioł obserwował jako dziecko.

FAQ

Wnioski

Chociaż ostatnie lata życia spędził w Rzymie, gdzie zmarł, Michał Anioł zawsze pozostawał związany z Florencją, a jego intensywny związek z katedrą, sercem miasta, jest tego wyraźnym świadectwem.

Relacja złożona z geniuszu, niedokończonych dzieł, ostrych osądów i inspiracji płynących z porównania z artystami i arcydziełami, które na zawsze wpłynęły na jego styl, wizję sztuki i świata.

Florencja, ze swojej strony, nigdy nie zapomniała o swoim genialnym synu. Wystarczy pomyśleć o śmiałej kradzieży jego ciała i ryzykownym transporcie na wózku do Bazyliki Santa Croce, gdzie Michał Anioł w końcu spoczął. Być może.